Ποιο είναι το μηνιαίο κόστος ζωής για έναν νεοεισερχόμενο φοιτητή; Η θέση της Ελλάδας στον ευρωπαϊκό χάρτη της δημόσιας φοιτητικής στέγασης
Στην Πάτρα, όπου εδρεύει το τρίτο μεγαλύτερο πανεπιστήμιο της χώρας, οι τιμές ενοικίασης στις περισσότερες φοιτητικές γειτονιές συνεχίζουν να κινούνται ανοδικά, περίπου 5%-6% σε σχέση με το 2025, μια εξέλιξη που στενεύει σταθερά τα περιθώρια επιλογών για τους νεοεισερχόμενους φοιτητές που αναζητούν προσιτή στέγη.
Το φαινόμενο, το οποίο καταγράφεται εδώ και αρκετά χρόνια, φαίνεται να εντείνεται τους τελευταίους μήνες, με αποτέλεσμα όλο και περισσότεροι φοιτητές να αναγκάζονται είτε να στραφούν σε πιο απομακρυσμένες περιοχές της πόλης είτε να επιβαρυνθούν σημαντικά στον οικογενειακό τους προϋπολογισμό προκειμένου να καλύψουν το κόστος στέγασης.
«Τα ζητούμενα μισθώματα καταγράφουν μέση ετήσια αύξηση περίπου 5%-6% σε σχέση με το 2025. Οι μεγαλύτερες ανατιμήσεις εντοπίζονται στις κατοικίες έως 25 τ.μ., όπου η μεσοσταθμική αύξηση προσεγγίζει το 7%-8%, ενώ στις κατοικίες 30-45 τ.μ. διαμορφώνεται περίπου στο 4%-5%. Στις κατοικίες 50-60 τ.μ. η εικόνα εμφανίζεται περισσότερο σταθεροποιημένη, με τη μέση αύξηση να περιορίζεται περίπου στο 2%-3%», εξηγεί στο thebest.gr ο Πρόεδρος του Πανελλαδικού Δικτύου E-Real Estates, Θέμης Μπάκας.
Στην περιοχή της Αγίας Σοφίας, το ζητούμενο μίσθωμα για κατοικίες έως 25 τ.μ. κυμαίνεται από 300€/μήνα έως 400€/μήνα, ενώ για κατοικίες 30-45 τ.μ. φθάνει ακόμη και τα 650€/μήνα. Οι υψηλότερες τιμές αφορούν πλήρως ανακαινισμένα ή/και νεόδμητα, επιπλωμένα και πλήρως εξοπλισμένα διαμερίσματα.
Πιο οικονομικές επιλογές εξακολουθούν να προσφέρουν οι περιοχές Ταραμπούρα, Ζαρουχλέικα, Ψαροφάι και Πλατεία Παπανδρέου, όπου το ζητούμενο μίσθωμα για κατοικίες έως 25 τ.μ. διαμορφώνεται από 250€/μήνα έως 270€/μήνα, ενώ για κατοικίες 30-45 τ.μ. κυμαίνεται από 260€/μήνα έως 400€/μήνα.
Οι υψηλότερες ζητούμενες τιμές καταγράφονται στο κέντρο της πόλης και ειδικότερα στην περιοχή των Ψηλών Αλωνίων. Το ζητούμενο μίσθωμα για κατοικίες έως 25 τ.μ. κυμαίνεται από 280€/μήνα έως 450€/μήνα, για κατοικίες 30-45 τ.μ. φθάνει ακόμη και τα 600€/μήνα, ενώ για κατοικίες 50-60 τ.μ. αγγίζει τα 700€/μήνα. Οι ανώτερες τιμές αφορούν πλήρως ανακαινισμένα ή/και νεόδμητα, επιπλωμένα και πλήρως εξοπλισμένα διαμερίσματα.
Παράλληλα, η δυναμική της αγοράς των βραχυχρόνιων μισθώσεων συνεχίζει να ενισχύεται. Στην Πάτρα είναι σήμερα εγγεγραμμένα 456 ακίνητα σε πλατφόρμες βραχυχρόνιας μίσθωσης, έναντι 435 το 2025 και 413 το 2024, γεγονός που καταδεικνύει τη σταδιακή αύξηση του διαθέσιμου αποθέματος στη συγκεκριμένη αγορά.
«Αξίζει να σημειωθεί ότι τα ζητούμενα μισθώματα στην Πάτρα αυξήθηκαν κατά περίπου 55% την περίοδο 2017-2023, αποτυπώνοντας τη σημαντική ανατίμηση που έχει σημειωθεί στην αγορά κατοικίας τα τελευταία χρόνια. Σήμερα, το κόστος στέγασης αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες που επηρεάζουν τον οικογενειακό προϋπολογισμό, επιβεβαιώνοντας ότι η φοιτητική κατοικία έχει πλέον εξελιχθεί σε ένα από τα μεγαλύτερα κοινωνικά και οικονομικά ζητήματα που καλούνται να αντιμετωπίσουν τα ελληνικά νοικοκυριά» προσθέτει ο κ. Μπάκας.
Πλήρως Ανακαινισμένο ή νεόδμητο , ** Επιπλωμένο διαμέρισμα με οικοσυκευές πλήρως ανακαινισμένο. Η ζητούμενη τιμή διαμορφώνεται βάση της διαθεσιμότητας
Φοιτητικές εστίες: Το μεγάλο έλλειμα της στέγασης
Η κάλυψη των αναγκών φοιτητικής στέγασης από τις δημόσιες εστίες στη χώρα μας παραμένει εξαιρετικά χαμηλή, και όπως, λέει, ο Θέμης Μπάκας, σύμφωνα με την Εθνική Στρατηγική για τη Στεγαστική Πολιτική 2026-2035, οι δημόσιες φοιτητικές εστίες στην Ελλάδα προσφέρουν περίπου 9.200 λειτουργικές κλίνες, ενώ οι φοιτητές που σπουδάζουν μακριά από την κατοικία τους υπολογίζονται σε περίπου 200.000, από σύνολο περίπου 351.000 φοιτητών. «Αυτό σημαίνει ότι η πραγματική κάλυψη για τους φοιτητές που χρειάζονται στέγαση δεν ξεπερνά το 4,6%. Ακόμη και αν υπολογίσουμε το σύνολο των φοιτητών, η κάλυψη των δημόσιων εστιών είναι μόλις περίπου 2,6%. Πρόκειται για ποσοστό εξαιρετικά χαμηλό, ειδικά όταν η ίδια στρατηγική συγκρίνει την Ελλάδα με έναν ευρωπαϊκό μέσο όρο κάλυψης περίπου 15%-18%.»
Η εικόνα της Ελλάδας σε αριθμούς
Πηγή/Επεξεργασία: Εθνική Στρατηγική για τη Στεγαστική Πολιτική 2026-2035 / Πανελλαδικό Δίκτυο E-Real Estates. Σημείωση: Τα ποσοστά 4,6% και 2,6% αποτελούν υπολογισμούς βάσει των στοιχείων: 9.200 / 200.000 και 9.200 / 351.000.
Έως και 27.000 επιπλέον κλίνες για να πλησιάσουμε την Ευρώπη
Αν η Ελλάδα ήθελε να προσεγγίσει τον ευρωπαϊκό μέσο όρο κάλυψης, θα έπρεπε να διαθέτει τουλάχιστον 30.000 έως 36.000 φοιτητικές κλίνες για τους περίπου 200.000 φοιτητές που σπουδάζουν μακριά από την οικογενειακή τους κατοικία.
Με τις σημερινές περίπου 9.200 λειτουργικές κλίνες, το έλλειμμα υπολογίζεται σε 20.800 έως 26.800 κλίνες.
«Αυτό το έλλειμμα δεν είναι απλώς τεχνικό. Είναι κοινωνικό. Κάθε κλίνη που λείπει μετατρέπεται σε επιπλέον οικονομικό βάρος για μια οικογένεια, σε αυξημένη πίεση στην αγορά μικρών κατοικιών και σε μεγαλύτερη δυσκολία πρόσβασης στην τριτοβάθμια εκπαίδευση» επισημαίνει.
Η θέση της Ελλάδας στον ευρωπαϊκό χάρτη της δημόσιας φοιτητικής στέγασης
«Η Ελλάδα βρίσκεται σήμερα πολύ χαμηλότερα από τις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες ως προς την κάλυψη φοιτητών από οργανωμένες δομές φοιτητικής κατοικίας. Η μελέτη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τη στέγαση φοιτητών και νέων στην ΕΕ αναφέρει ότι, κατά μέσο όρο, περίπου 15% των φοιτητών ζουν σε φοιτητική στέγαση, με σημαντικές διαφοροποιήσεις ανά χώρα» αναφέρει ο κ. Μπάκας.
Η Γερμανία καλύπτει περίπου το 6,8% των φοιτητών της μέσω των Studierendenwerke, η Πολωνία περίπου το 9,4% μέσω πανεπιστημιακών εστιών, ενώ η Φινλανδία, με το ισχυρό μη κερδοσκοπικό μοντέλο φοιτητικής κατοικίας, κινείται κοντά στο 15,7%. Η Σουηδία αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα αποκεντρωμένου συστήματος φοιτητικής στέγασης. Αντί ενός κεντρικού κρατικού φορέα, η ανάπτυξη και διαχείριση των φοιτητικών κατοικιών πραγματοποιείται από δημοτικές εταιρείες, πανεπιστημιακά ιδρύματα και μη κερδοσκοπικούς οργανισμούς φοιτητικής μέριμνας. Το αποτέλεσμα είναι η διαθεσιμότητα περίπου 80.000 κλινών για περίπου 405.000 φοιτητές, δηλαδή κάλυψη που προσεγγίζει το 20%, πολλαπλάσια της ελληνικής.
«Η σύγκριση είναι αποκαλυπτική. Η Ελλάδα δεν έχει απλώς λιγότερες εστίες. Έχει ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά θεσμικής φοιτητικής κατοικίας στην Ευρώπη».
Η φοιτητική κατοικία ως ζήτημα οικογενειακού προϋπολογισμού
Πίσω από κάθε φοιτητή που σπουδάζει σε άλλη πόλη υπάρχει μια οικογένεια που καλείται να χρηματοδοτήσει ένα δεύτερο νοικοκυριό. Το κόστος δεν περιορίζεται στο ενοίκιο. Περιλαμβάνει ρεύμα, νερό, internet, κοινόχρηστα, διατροφή, μετακινήσεις, εκπαιδευτικά έξοδα και καθημερινές ανάγκες.
Ένα ενδεικτικό μηνιαίο κόστος για έναν φοιτητή σε πόλη όπως η Πάτρα μπορεί να διαμορφωθεί ως εξής:
Ο κ. Μπάκας επισημαίνει ότι το συνολικό κόστος διαβίωσης ενός φοιτητή σε ετήσια βάση μπορεί να φτάσει τις 12.000 έως 13.200 ευρώ, χωρίς να υπολογίζονται έκτακτες δαπάνες, όπως μετακινήσεις προς την οικογενειακή κατοικία, αγορά ηλεκτρονικού εξοπλισμού ή πρόσθετα έξοδα σπουδών. Όπως αναφέρει, για μια οικογένεια με δύο παιδιά που σπουδάζουν σε διαφορετικές πόλεις, το κόστος μπορεί να ξεπεράσει τις 25.000 ευρώ ετησίως, με αποτέλεσμα το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών να μειώνεται σημαντικά, χωρίς αυτό να αποτυπώνεται στη φορολογική τους εικόνα.
«Σε ετήσια βάση, το συνολικό κόστος διαβίωσης μπορεί να φτάσει περίπου τις 12.000 έως 13.200 ευρώ, χωρίς να υπολογίζονται έκτακτες δαπάνες, όπως μετακινήσεις προς την οικογενειακή κατοικία, αγορά ηλεκτρονικού εξοπλισμού ή πρόσθετα έξοδα σπουδών. Για μια οικογένεια με δύο παιδιά που σπουδάζουν σε διαφορετικές πόλεις, το κόστος μπορεί να ξεπεράσει τις 25.000 ευρώ ετησίως. Το αποτέλεσμα είναι το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών να μειώνεται σημαντικά, χωρίς αυτό να αποτυπώνεται στη φορολογική τους εικόνα» αναφέρει ο κ. Μπάκας, και προσθέτει: «Η πραγματικότητα αυτή αναδεικνύει την ανάγκη επανεξέτασης του φορολογικού πλαισίου, ώστε τουλάχιστον μέρος του κόστους φοιτητικής στέγασης να αναγνωρίζεται ως εκπιπτόμενη δαπάνη, ιδιαίτερα για οικογένειες που διατηρούν κατοικία σε διαφορετική πόλη αποκλειστικά για τις σπουδές των παιδιών τους, έστω με κοινωνικά και οικονομικά κριτήρια. Η Πολιτεία θα μπορούσε να θεσπίσει την έκπτωση από το φορολογητέο εισόδημα του ενοικίου φοιτητικής κατοικίας, των κοινοχρήστων και μέρους των δαπανών ηλεκτρικής ενέργειας και ύδρευσης, υπό την προϋπόθεση ότι ο φοιτητής σπουδάζει σε διαφορετική πόλη από τη μόνιμη κατοικία της οικογένειας και οι σχετικές δαπάνες αποδεικνύονται ηλεκτρονικά. Ένα τέτοιο μέτρο θα αποτελούσε ουσιαστική στήριξη των οικογενειών και θα ενίσχυε την ισότιμη πρόσβαση των νέων στην ανώτατη εκπαίδευση. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η φοιτητική εστία δεν είναι απλώς υποδομή. Είναι κοινωνική πολιτική».
Το κόστος στέγασης επηρεάζει και την επιλογή πανεπιστημίου
Όπως τονίζει ο πρόεδρος του Πανελλαδικού Δικτύου E-Real Estates, η στεγαστική κρίση δεν επηρεάζει μόνο το πού θα μείνει ένας φοιτητής, αλλά και το αν θα μπορέσει τελικά να σπουδάσει στην πόλη όπου πέτυχε. Όπως αναφέρει, μελέτη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου επισημαίνει ότι η στεγαστική κρίση επηρεάζει την ευημερία των φοιτητών, τα εκπαιδευτικά αποτελέσματα και την περιφερειακή ανταγωνιστικότητα, ενώ το υψηλό κόστος και η έλλειψη διαθέσιμης στέγης αποτελούν σημαντικά εμπόδια για φοιτητές και νέους σε κατάρτιση.
Η ίδια μελέτη, σύμφωνα με τον κ. Μπάκα, αναφέρει ότι η φοιτητική στέγαση αποτελεί κρίσιμο παράγοντα, καθώς το κόστος κατοικίας μπορεί να επηρεάσει την εγγραφή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, τη συμμετοχή σε προγράμματα κινητικότητας, αλλά και την ολοκλήρωση των σπουδών.
«Στην Ελλάδα, όπου οι δημόσιες φοιτητικές εστίες καλύπτουν μόλις το 4,6% των φοιτητών που σπουδάζουν μακριά από την οικογενειακή τους κατοικία και μόλις το 2,6% του συνόλου των φοιτητών, είναι εύλογο να εκτιμηθεί ότι το κόστος στέγασης αποτελεί πλέον έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες που επηρεάζουν την επιλογή πόλης φοίτησης και, σε αρκετές περιπτώσεις, ακόμη και την τελική επιλογή» τονίζει.
0 Σχόλια